Kredyt w euro – unieważnienie umowy w 2026 r.

1. Kredyty w euro – skala problemu w Polsce

Kiedy mowa o kredytach walutowych, większość osób myśli wyłącznie o frankach szwajcarskich. Tymczasem w Polsce funkcjonuje duża grupa kredytobiorców, którzy zaciągnęli zobowiązania denominowane lub indeksowane do euro. Kilkadziesiąt tysięcy osób w Polsce nadal spłaca takie kredyty hipoteczne.

Umowy te, zawierane głównie w latach 2006–2012, zawierają mechanizmy przeliczeniowe identyczne z tymi, które sądy od lat uznają za abuzywne w sprawach frankowych. Różnica polega wyłącznie na walucie odniesienia – zamiast CHF jest EUR.

W mojej praktyce adwokackiej obserwuję wyraźny wzrost zainteresowania tematem. W 2025 roku ponad jedna piąta nowych spraw dotyczących kredytów walutowych dotyczyła właśnie euro. W 2026 roku trend ten się nasila.

2. Analogia do spraw frankowych – dlaczego działa?

Fundamentalną kwestią w sprawach kredytów eurowych jest to, że sądy stosują dokładnie te same zasady ochrony konsumenta, które wypracowano w sprawach frankowych. Wadliwość umów nie tkwi w samej walucie, lecz w mechanizmie przeliczeniowym.

Kluczowa zasada: Ochrona konsumenta wynikająca z dyrektywy 93/13/EWG nie jest ograniczona do konkretnej waluty. Jeżeli mechanizm przeliczeniowy jest wadliwy, jest wadliwy niezależnie od tego, czy dotyczy franka, euro, dolara czy jena.

3. Abuzywne klauzule w umowach kredytów w euro

Brak transparentności kursowej

Bank zastrzegał sobie prawo do jednostronnego ustalania kursu przeliczeniowego na podstawie własnych tabel kursowych. Konsument nie miał żadnego wpływu na wysokość kursu i nie mógł przewidzieć rzeczywistej wysokości swojego zobowiązania.

Mechanizm spreadu walutowego

Banki stosowały różne kursy do wypłaty kredytu (kurs kupna) i spłaty rat (kurs sprzedaży). Różnica – tzw. spread – stanowiła ukryty koszt kredytu, o którym konsument nie był rzetelnie informowany.

Asymetria ryzyka walutowego

Banki nie informowały kredytobiorców w sposób rzetelny o rzeczywistym ryzyku związanym ze zmianami kursu euro. Typowe oświadczenia o „świadomości ryzyka kursowego" były lakoniczne i nie oddawały skali potencjalnych konsekwencji finansowych.

4. Aktualne orzecznictwo 2025–2026

Wyrok SA w Krakowie z 10 lutego 2026 r., I ACa 1250/25

Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił apelację syndyka banku od wyroku ustalającego nieważność umowy kredytu indeksowanego do euro, w której wypłatę przeliczono po kursie kupna, a raty po kursie sprzedaży z tabeli banku. Podobnie Sąd Okręgowy w Poznaniu wyrokiem z 21 stycznia 2026 r. (XIV C 653/24) ustalił nieistnienie stosunku prawnego z umowy z 2010 r.

Wyroki oddalające w 2026 r.

W tym samym czasie sądy okręgowe w Bielsku-Białej (I C 1935/24), Nowym Sączu (I C 750/25, I C 1217/24) i Zielonej Górze (I C 806/25) oddaliły powództwa dotyczące kredytów udzielonych i spłacanych w euro, obciążając powodów kosztami procesu. Wniosek: szanse zależą od tego, czy umowa zawierała klauzule przeliczeniowe, a nie od samej waluty.

5. Skutki unieważnienia umowy

Stwierdzenie nieważności oznacza, że umowa jest traktowana tak, jakby nigdy nie została zawarta. Strony rozliczają się na zasadzie zwrotu wzajemnych świadczeń:

Po prawomocnym unieważnieniu umowy hipoteka zostaje wykreślona z księgi wieczystej. Kredytobiorca staje się pełnoprawnym właścicielem nieruchomości bez obciążeń.

6. Kto może dochodzić roszczeń?

Roszczenia mogą dochodzić osoby spełniające łącznie warunki:

• Status konsumenta – kredyt na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą
• Umowa zawiera klauzule przeliczeniowe – odwołania do tabel kursowych banku
• Umowa z polskim bankiem – podlega polskiemu prawu

Roszczenia przysługują zarówno osobom spłacającym kredyt, jak i tym, które już go spłaciły – z uwzględnieniem terminów przedawnienia (6 lub 10 lat).

7. Jak wygląda procedura sądowa?

Etap 1: Analiza umowy

Szczegółowa analiza umowy kredytowej, regulaminu i aneksów pod kątem klauzul abuzywnych i faktycznego sposobu wypłaty oraz spłaty kredytu.

Etap 2: Reklamacja do banku

Przed złożeniem pozwu kieruję reklamację z wezwaniem do dobrowolnego rozliczenia. Banki z reguły odrzucają, ale przerywa to bieg przedawnienia.

Etap 3: Pozew i postępowanie sądowe

Czas postępowania w I instancji zależy od sądu, zwykle przekracza rok.

Etap 4: Zabezpieczenie roszczenia

Możliwe jest zawieszenie obowiązku spłaty rat na czas trwania procesu – istotna ulga finansowa dla kredytobiorcy.

8. Podsumowanie

• Analogia do spraw frankowych – sądy stosują te same zasady ochrony konsumenta
• Zróżnicowane orzecznictwo – korzystne przy klauzulach przeliczeniowych, niekorzystne przy kredytach faktycznie walutowych
• Realne korzyści finansowe – zwrot nadpłaconych rat, wykreślenie hipoteki
• Indywidualna analiza – nie każda umowa jest automatycznie nieważna