Darowizna od teściów – majątek osobisty czy wspólny? (SN I CSK 4013/24)
SN rozstrzygnął ważną kwestię: czy darowizna od teściów wchodzi do majątku wspólnego małżonków? Kluczowy wyrok dla spraw o podział majątku.
1. Istota problemu - czyj to majątek?
Przy podziale majątku po rozwodzie kluczowe jest ustalenie, które składniki wchodzą do majątku wspólnego małżonków, a które do majątku osobistego każdego z nich. Szczególnie kontrowersyjne są darowizny od rodziców jednego z małżonków - popularnie zwane „darowiznami od teściów".
Typowy scenariusz: teściowie przelewają 200 000 PLN na wkład własny do mieszkania kupowanego przez młode małżeństwo. Pieniądze trafiają na wspólne konto. Po rozwodzie pojawia się pytanie - czy te 200 000 PLN to majątek wspólny (do podziału po połowie), czy osobisty dziecka darczyńców?
2. Wyrok SN I CSK 4013/24
Sąd Najwyższy orzekł, że darowizna od rodziców jednego z małżonków dokonana na rzecz obojga małżonków wchodzi do majątku wspólnego, chyba że z treści umowy darowizny lub okoliczności wyraźnie wynika, że darczyńca chciał obdarować wyłącznie swoje dziecko (art. 33 pkt 2 KRO).
Samo pokrewieństwo darczyńcy z jednym z małżonków nie przesądza o tym, że darowizna wchodzi do majątku osobistego tego małżonka. Decydująca jest wola darczyńcy wyrażona w umowie lub wynikająca z okoliczności.
3. Kiedy darowizna wchodzi do majątku osobistego?
SN wskazał okoliczności, które mogą świadczyć o woli obdarowania tylko jednego małżonka:
- Pisemna umowa darowizny - ze wskazaniem jednego obdarowanego (najlepiej w formie aktu notarialnego)
- Przelew na konto osobiste - nie na wspólne konto małżonków
- Tytuł przelewu - np. „darowizna dla córki Anny" zamiast „darowizna dla Anny i Piotra"
- Zeznania darczyńców - potwierdzające zamiar obdarowania wyłącznie dziecka
- Kontekst sytuacyjny - np. darowizna po separacji faktycznej małżonków
4. Kiedy darowizna wchodzi do majątku wspólnego?
- Przelew na wspólne konto bez zastrzeżeń - domniemanie majątku wspólnego
- Umowa darowizny na rzecz „małżonków" lub „młodej pary"
- Darowizna z okazji ślubu - domniemanie obdarowania obojga
- Brak pisemnej umowy - bardzo trudno udowodnić wolę darczyńcy po latach
5. Skala problemu - dlaczego to ważne?
Darowizny od rodziców to jedno z głównych źródeł wkładu własnego w Polsce. Według GUS ponad 40% młodych małżeństw korzysta z pomocy finansowej rodziców przy zakupie pierwszego mieszkania. Kwoty sięgają od kilkudziesięciu do kilkuset tysięcy złotych. Przy rozwodzie stawka jest wysoka.
6. Praktyczne rady - jak się zabezpieczyć?
- Zawsze sporządzaj pisemną umowę darowizny - z wyraźnym wskazaniem obdarowanego (jedno dziecko, nie para)
- Przelewaj na konto osobiste - nie na wspólne konto małżonków
- Wpisz jednoznaczny tytuł przelewu - „darowizna dla syna Jana Kowalskiego"
- Rozważ akt notarialny - najsilniejszy dowód woli darczyńcy, szczególnie przy dużych kwotach
- Zachowaj dokumentację - umowę, potwierdzenia przelewów, korespondencję
7. Podstawy prawne
- Wyrok SN z dnia 12 grudnia 2025 r., sygn. I CSK 4013/24
- Art. 31 KRO - majątek wspólny małżonków
- Art. 33 pkt 2 KRO - majątek osobisty (darowizny)
- Art. 888–902 KC - umowa darowizny
Najczęściej zadawane pytania
Odpowiedzi na pytania, które najczęściej zadają klienci w podobnych sprawach.
Zależy od okoliczności. Jeśli rodzice przelali pieniądze na wspólne konto małżonków bez pisemnej umowy - domniemanie mówi, że to majątek wspólny (do podziału po połowie przy rozwodzie). Aby ochronić darowiznę, trzeba sporządzić umowę z wyraźnym wskazaniem jednego obdarowanego.
1) Pisemna umowa darowizny na jedno dziecko (najlepiej akt notarialny). 2) Przelew na konto osobiste, nie wspólne. 3) Jednoznaczny tytuł przelewu, np. darowizna dla syna Jana. 4) Zachowaj wszystkie dokumenty.
Bez pisemnej umowy bardzo trudno udowodnić, że darowizna była przeznaczona wyłącznie dla jednego małżonka. Sąd domniemywa, że przelew na wspólne konto = majątek wspólny. Pomocne mogą być zeznania darczyńców, ale to słabszy dowód.
Tak - intercyza (umowa majątkowa małżeńska) rozdzielająca majątki jest najskuteczniejszą formą ochrony. Ale musi być zawarta PRZED darowizną lub przynajmniej przed wydatkowaniem tych środków.
Opłata sądowa: 1000 PLN (zgodny podział) lub 300 PLN (wniosek ze zgodnym projektem). Wynagrodzenie adwokata: od 5 000 PLN w zależności od wartości majątku i stopnia skomplikowania. Biegły (wycena nieruchomości): 2 000–5 000 PLN.
Potrzebujesz pomocy w tej sprawie?
Pierwsza konsultacja telefoniczna jest bezpłatna (do 15 min). Zadzwoń i dowiedz się, jak mogę pomóc w Twojej sytuacji.
Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy. Autor - adw. Piotr Karczewski, Kancelaria Adwokacka LEX FORTE, ul. Podskarbińska 26/7, 03-829 Warszawa.